Seröz otit (orta kulakta sıvı birikmesi) tedavisi, vakaların büyük çoğunluğunun kendiliğinden düzelmesi nedeniyle genellikle 1 ila 3 ay süren gözlem ("bekle-gör") süreciyle başlar. Bu sürede iyileşme sağlanamazsa burun spreyleri ve medikal tedaviler devreye girer. Sıvının 3 aydan uzun süre kalıcı olduğu ve işitme kaybına yol açtığı dirençli durumlarda ise cerrahi yöntemlere başvurularak kulak zarına ventilasyon tüpü (kulak tüpü) takılır ve eşlik eden geniz eti büyümesi varsa aynı operasyonla alınarak tedavi kesin olarak tamamlanır.
Tedavi Sürecinin Aşamaları
Seröz otit tedavisinde izlenen adımlar hastanın yaşına, sıvının kulakta kalma süresine ve işitme kaybının derecesine göre doktor tarafından şekillendirilir.
1. Düzenli Gözlem ve Takip (1-3 Ay)
Özellikle çocuklarda çok sık görülen seröz otit vakalarının yaklaşık %75'i dışarıdan bir müdahale gerektirmeden birkaç ay içinde kendiliğinden geçer. Uzman doktor, sıvının durumunu, kulak zarının yapısını ve östaki borusunun fonksiyonlarını değerlendirmek için hastayı aylık periyotlarla kontrole çağırır.
2. İlaç Tedavisi ve Mekanik Destek
Bekleme süresinde iyileşme hızını artırmak veya altta yatan alerji, nezle gibi tetikleyicileri ortadan kaldırmak için çeşitli destekleyici yöntemler kullanılır.
Ödem çözücü (serum fizyolojik veya steroid içerikli) burun spreyleri.
Alerjik bir altyapı söz konusuysa antihistaminik ilaçlar.
Balon şişirme (otivent) gibi östaki borusunu mekanik olarak açmaya yönelik egzersizler.
(Seröz otitte bakteri kaynaklı aktif bir iltihap olmadığı için, eşlik eden başka bir enfeksiyon yoksa genellikle antibiyotik kullanılmaz.)
3. Cerrahi Tedavi (Kulak Tüpü ve Geniz Eti Ameliyatı)
Kulakta biriken sıvı 3 aydan uzun sürerse, sıvı giderek koyulaşıp "tutkal kulak" (glue ear) halini alırsa ve hastada konuşma, öğrenme geriliğine yol açabilecek düzeyde işitme azlığı saptanırsa cerrahi işlem uygulanır.
Kulak Tüpü (Ventilasyon Tüpü) Takılması: Genel anestezi altında kulak zarına ufak bir çizik atılarak içerideki yapışkan sıvı vakumla temizlenir. Açılan bu küçük deliğe mikroskobik boyutlarda bir tüp yerleştirilir. Tüp, orta kulağın havalanmasını sağlayarak yeni sıvı oluşumunu engeller. Bu tüpler genellikle 6-12 ay içinde kulak zarı iyileştikçe kendiliğinden dış kulak yoluna düşer.
Geniz Eti Alınması (Adenoidektomi): Östaki borusunun genze açılan ağzını kapatarak kulağın havalanmasını bozan ve sıvı birikimine neden olan büyük geniz etleri, tüp takılması işlemiyle aynı operasyonda alınır. Bu hamle, hastalığın ileride tekrarlama riskini minimuma indirir.
Cerrahi işlem sonrasında hastanın yaşam kalitesi hızla yükselir ve işitme kaybı anında ortadan kalkar. İyileşme sürecinde tüpün konumunu kontrol etmek ve kulağa su kaçmasını önlemek (banyo ve yüzme sırasında kulak tıkacı kullanımı gibi) için hekimin önerdiği aralıklarla kontrollere devam edilmesi yeterlidir.